سلاح مناسب شکارگاههای ایران

یکی از مسائلی که در کشور ما مورد غفلت واقع می شود این است که بیشتر شکارچیان با قابلیت های انواع کالیبرها و کمیتهایی مانند انرژی و بالستیک گلوله آشنایی کمی دارند . عده ای از افراد با سلاحهایی با قدرت بسیار کم اقدام به شکار می کنند و افرادی هم طرفدار کالیبرهای بسیار پر قدرت در رده انواع مگنوم هستند . گروه اول چون با سلاح هایی نظیر خفیف تعدادی شکار زده اند ، ( جدا از اینکه چند راس شکار را زخمی کرده اند !) این کالیبر ها را کافی می دانند و گروه دوم به این دلیل که سلاح های پر قدرت حاشیه امنیت بالاتری را در کشتن شکار ایجاد می کنند و یا صرفاً به دلیل اینکه پر قدرت هستند دچار چنین تفکری شده اند. یک مسئله مهم که اغلب نادیده گرفته می شود این است که بسیاری از شکارچیان با وجود اینکه می دانند برای انداختن شکار باید ناحیه حساس شکار را هدف بگیرند ، نمی دانند که این نکته در بین عوامل موفقیت در کشتن شکار ، عامل شماره یک است . به عبارت دیگر پر قدرت ترین سلاح ها هم در صورت برخورد به نقطه غیر حساس شکار ، کشندگی کافی و یا زمین گیر کردن شکار را تضمین نمی کند . همانطور که در مقاله قبلی هم آورده شد ، اکانر معتقد است که کالیبر سلاح آخرین عامل مؤثر در زمین گیر کردن شکار است ( نه این که مهم نباشد ! ) . اساتید متخصص شکار در آمریکا و اروپا معتقدند که یک شکارچی باید با آناتومی و فیزیولوژی شکار آشنا باشد و کتابهایی را در این زمینه نوشته اند . تاکید آنها بر آشنایی شکارچی با آناتومی حیوان و بالستیک سلاح و مهارت شکارچی در تیراندازی بر این اصل استوار است که زخمی کردن حیوان را گناهی نا بخشودنی و جرمی بزرگ تلقی می کنند . ( بر خلاف بعضی از شکارچیان ما که مهم بدست آوردن شکار است حتی اگر به قیمت زخمی کردن چند حیوان دیگر باشد . )

شکارهای کشور ما شامل قوچ ، کل ، آهو ( و برای هموطنان ارمنی ، خوک ) می باشد که هیچ کدام از آنها حیوانات خیلی مقاومی نیستند . رایجترین کالیبرهای مناسب آنها می توانند از حداقل 243 وینچستر تا حداکثر 06-30 باشد.

از 243 وینچستر به عنوان حداقل می توان نام برد و بهتر است به شکار انواع آهو محدود شود ، ولی در صورت هدف گیری صحیح  و انتخاب سر گلوله مناسب می تواند تا فواصل 200 متر برای کل و قوچ نیز مناسب باشد .

به دلیل دقت خوب این سلاح و حداکثر فاصله 200 متر ، به نظر می رسد شانس زخمی کردن حیوان زیاد نباشد. گلوله مناسب حداقل 100 گرین و حتماً از نوع انبساط پذیر (soft point) باشد.

در مورد کالیبر های 7 میلی متری مثل 7x57  و 7 میلی متر رمینگتون مگنوم ، گلوله با وزن حداقل 140 گرین و انبساط پذیر مناسب انواع شکار های فوق الذکر است . با این سلاح ها می توان تا 350 متر این دسته از شکار ها را هدف قرار داد. 270 وینچستر به دلیل خط تیر مستقیم و قدرت بیش از میزان مورد نیاز برای حداکثر فاصله مجاز (350 متر) سلاحی بی نظیر برای مناطق کوهستانی و بیابانی ایران است. گلوله مناسب آن 130 تا 140 گرین و از نوع انبساط پذیر است.

(در همینجا لازم به ذکر می دانم که هیچ سلاحی با هیچ قدرتی را مناسب فواصل بیشتر از 350 متر نمی توان فرض کرد چون تیر اندازی حتی در این فاصله به علت شرایط فیزیکی و طبیعی -همان طور که در کتاب" سلاح های شکاری، مهمات و بالستیک" آورده ام – به منطقه حساس شکار کار مشکل است و از تکرار پذیری پایینی برخوردار است.

 

گروه کالیبر 30 ( شامل 308 وینچستر ، انواع 300 مگنوم  ، 5 تیر روسی و 06-30 ) به خوبی در فاصله 350 متری قادر به کشتن این حیوانات هستند و گلوله مناسب آن حداقل 150 گرین و ترجیحا انبساط پذیر است .

کالیبر 8 میلی متر ( برنو ) می تواند با گلوله 150 گرینی و در 350 متری تمام این گروه از شکارها را از پا در آورد و گلوله انبساط پذیر برای آن ارجح است .

با وجود کافی بودن قدرت انواع سلاح های فوق الذکر برای شکار این حیوانات ، باید پذیرفت که این کالیبرها با هم تفاوتهایی دارند :

1-   قدرت سلاح : غیر از کالیبر 243 ، بقیه کالیبرهای مورد اشاره حتی در فواصل 500 متری هم در صورت برخورد به نقطه حساس حیوان کاملاً کشنده هستند . و محدود کردن به فاصله 350 متر به دلیلی است که مورد اشاره قرار گرفت .

2-    افت گلوله : در بین سلاح های مورد اشاره کالیبرهای مگنوم کمترین افت گلوله را دارند و در رده بعدی 270 وینچستر  ( با تفاوت قابل اغماض نسبت به آنها ) قرار دارد . در رده های پایینتر می توان 06-30 ، 308 ، 5 تیر روسی و 57*8 را قرار داد . 243 وینچستر به علت قدرت کشندگی محدود به 200 متر ، مورد بحث قرار نمی گیرد  ، چون در این فاصله می توان از افت گلوله آن صرف نظر کرد.

3-   سرعت تیر : یکی از مسائل مهم در شکار ، سرعت تیر است . بعضی از دوستان مطرح می کنند که با قرار دادن دوربینهای مجهز به سیستم جبران افت گلوله می توانند افت انواع سلاح ها را در نظر بگیرند ، بنابراین چه تفاوتی بین دو سلاح 57*8 و 270 وینچستر وجود دارد ؟ جواب آن است که با کاهش سرعت تیر تاثیر باد بر آن به شدت زیاد می شود – عاملی که اغلب قابل پیش بینی و جبران نیست . یک گلوله 200 گرینی با سرعت اولیه 700 متر بر ثانیه نسبت به یک گلوله 130 گرینی با سرعت اولیه 930 متر بر ثانیه در فاصله 350 متری انحراف بسیار بیشتری را در مقابل باد شدید نشان میدهد .

4-   لگد سلاح : کالیبرهای مگنوم به دلیل لگد زیاد برای شکارگاههای ایران چندان مناسب  به نظر نمی رسند . لگد زیاد سلاح علاوه بر کاهش دقت تیر و آزار تیر انداز ، آثار منفی زیادی را بر روی دوربین و قنداق سلاح به بار می آورد.

5-   صدای شلیک گلوله : سلاحهای لوله کوتاه در انواع کالیبرها صدای بسیار ناهنجاری ایجاد می کنند که به گوش تیرانداز آسیب می رساند . همچنین کالیبرهای مگنوم می توانند صدای غیر قابل تحملی را برای اکثر تیر اندازان ایحاد کنند .

6-   فراوانی مهمات  : این مطلب بسیار مهم اغلب نادیده گرفته می شود . متأسفانه در ایران  فقط برای بعضی از کالیبرها مهمات پخش می شود  که اخیراً آن هم منتفی شده است . برنو تنها کالیبری است که در ایران مهمات آن  ( آن هم نه به فراوانی ) یافت می شود . در مورد دیگر کالیبرها فشنگهای بسیار کهنه و عملاً غیر قابل استفاده و یا فشنگهای خارجی  نو با قیمت بالا– آن هم به ندرت قابل مشاهده است.

نکته دیگر ، کیفیت مهمات است . به نظر نگارنده این مقاله ، مهمات ایرانی  ( که شامل فشنگ 270 وینچستر و 57*8 است ) به دلیل دقت نامناسب برای فواصل بیشتر از 200 متر مناسب نیست .

کالیبرهای مگنوم به دلیل نایاب بودن و قیمت بسیار بالای مهمات اکثر دارندگان آن ها را دچار دردسر کرده است. افراد کمی هستند که بتوانند از پس هزینه ی مهمات این سلاح ها بر آیند ( به فرض اینکه بتوانند پیدا کنند)

نکته مهم دیگر در مورد شکار در مناطق ایران ، این است که دوربین مناسب حیوانات با سایز قوچ و کل 40*9-3 می باشد. برند مناسب را خودتان انتخاب کنید اما لازم می دانم که عرض کنم ، از خرید دوربین های ارزان قیمت خود داری کنید. ضرب المثل انگلیسی ها را به یاد داشته باشید که " ما هنوز آن قدر ثروتمند نشده ایم که جنس ارزان قیمت بخریم " و ضرب المثل خودمان که " یک بار بخر و گران بخر " . از خرید دوربین های چینی به شدت بپرهیزید و درخرید دوربین های با مارک آمریکا هم احتیاط کنید. دوربین های آمریکایی و ژاپنی به خوبی توسط چینی ها نسخه برداری شده اند.

دوربین های آلمانی و اتریشی کمتر مشابه سازی شده اند (در خرید زایس بیشتر دقت کنید!)

نکته دیگر اینکه بدون فاصله یاب اقدام به تیر اندازی نکنید. ورزیده ترین افراد هم در تشخیص فاصله به شدت اشتباه می کنند. اشتباه بنده را در خرید فاصله یاب ارزان تکرار نکنید.

موفق باشید